Coronavirus : veelgestelde vragen
Thematische artikels 03 april 2020

Coronavirus : veelgestelde vragen

Antwoorden op enkele van de meest gestelde vragen rond COVID-19 :

Welke verantwoordelijkheid heeft een werkgever bij geval van besmetting door COVID-19 indien dit het gevolg is van een door hem opgelegde terugkeer naar verplichte aanwezigheid op de werkvloer?

Om hierop te antwoorden, verwijzen we naar artikel 2 het Koninklijk besluit van 30 juni 2020 houdende de noodmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 tegen te gaan (“Organisatie van het werk”) .

Samengevat kunnen we stellen dat :

  • Thuiswerk is aanbevolen
  • Indien dit niet wordt toegepast, dan nemen de niet-essentiële bedrijven maatregelen om zoveel mogelijk de regels van social distancing te kunnen volgen
  • Indien men niet voor thuiswerk opteert, dan moeten de bedrijven van cruciale sectoren en de essentiële diensten [ref] maatregelen nemen om het volgen van de regels van social distancing maximaal mogelijk te maken
  • Ondernemingen nemen de gepaste preventiemaatregelen met het oog op het garanderen van de regels rond social distancing, of, indien dit niet mogelijk is, een op zijn minst gelijkwaardig niveau van bescherming te bieden
  • De maatregelen die worden genomen nemen de regels van sociaal overleg

Zolang de werkgever deze regels huldigt en de nodige maatregelen treft, is er geen probleem. Hetzelfde geldt voor de verplaatsingen.

 

Kan een werkgever uit de verzorgingssector, zijn werknemers die in contact komen met inwonenden, verplichten een PCR-test te ondergaan?

Volgens de wetgeving mag de arbeidsarts enkel die onderzoeken uitvoeren die worden voorgeschreven door Boek 1 Titel 4 van de Codex over het Welzijn op het werk. Andere testen zijn verboden.

Anderzijds is het wel zo, dat de werkgever de verplichting heeft om als een “goede huisvader” er naar te streven dat het werk in zo veilig en gezond mogelijke omstandigheden kan gebeuren. En met dat doel voor ogen moet hij voorkomingsmaatregelen nemen. In dit kader kan de werkgever een testing organiseren, maar enkel op voorwaarde dat aan elke volgende voorwaarde wordt voldaan :

  • Na een Test risicoanalyse, welke enkel uitgevoerd wordt voor de werknemers waarvan het beroep een verhoogd risico inhoudt (geen algemene systematische testing voor het personeel)
  • Na het voorafgaand akkoord door het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk
  • In het kader van een algemeen kwalitatief preventiebeleid. Belangrijk : primaire preventie is van groter belang dan testing.
  • De werknemer kan niet verplicht worden, diens toestemming moet gevraagd worden
  • De werkgever moet de werknemer informeren
  • De testresultaten mogen niet gecommuniceerd worden.

 

Welke personen lopen een risico op een ernstige infectie?
Bepaalde personen met een medische voorgeschiedenis zijn vatbaarder voor het ontwikkelen van een ernstigere vorm van infectie. Zij moeten dus extra voorzorgsmaatregelen nemen en in elk geval verwijderd worden uit eerstelijnszorgen. Het gaat vooral om ernstige niet-gestabiliseerde aandoeningen zoals bepaalde hart- en vaataandoeningen, slecht gestabiliseerde insuline-afhankelijke diabetici, bepaalde ademhalingsaandoeningen, degenen met bepaalde verstoringen van het immuunsysteem, kankers onder behandeling, etc.  

In de eerste plaats dienen deze werknemers te kunnen terugvallen op aangepast werk, dat meer social distancing mogelijk maakt, of telewerk van thuis uit. De arbeidsarts kan dit telewerk of aangepast telewerk eveneens aanbevelen in functie van het risico om, zoals het in de Codex over het Welzijn op het werk staat : "te vermijden dat werknemers taken moeten uitvoeren welke te veel risico's in houden met betrekking tot hun gezondheidstoestand". Deze werknemers kunnen, volgens de Codex, beschikken over een spontane consultatie die zij zelf kunnen aanvragen, en ook over een consultatie aangevraagd door hun werkgever, in de context van deze pandemie. De arbeidsarts is ook hier, zoals steeds, gebonden aan medisch beroepsgeheim. 

 

Coronavirus en de hygiëne van werkruimten
Algemene richtlijnen voor werkruimten: Het virus verspeidt zich in de eerste plaats van persoon tot persoon via speekseldruppels die in de onmiddellijke nabijheid van de getroffen persoon uitgestoten worden in de lucht. De overdracht via oppervlakten waarop speeksel is terecht gekomen komt veel minder vaak voor, indien er sprake is van een goede handhygiëne.
De overdracht via oppervlakken en voorwerpen waarop speeksel is terechtgekomen, komt veel minder vaak voor en kan bovendien worden voorkomen door een goede handhygiëne.

Het coronavirus heeft een lipidenomhulsel waardoor het gevoelig is voor huishoudelijke wasmiddelen. Dagelijkse schoonmaak van werkoppervlakken, vloeren, refters met water is geboden. Voor gedeelde voorwerpen zoals deurklinken, sanitair, speelgoed in kinderdagverblijven, kan dagelijkse reiniging met tot 1% verdund bleekmiddel worden aanbevolen. Kleinere oppervlakken zoals computertoetsenborden en muizen kunnen worden gedesinfecteerd met alcohol van 70°, er bestaan doekjes die speciaal voor dit gebruik werden ontwikkeld.

 

Wat is de ontsmettingsprocedure in geval bij een bewezen geval van COVID-19 ? 

Eerst en vooral : Persoonlijke hygiëne blijft het belangrijkste, en is veel belangrijker dan het ontsmetten van oppervlakken. Zonder een goede persoonlijke hygiëne heeft ontsmetten geen zin, gezien de mond (via de handen) de "toegangspoort" is voor het virus.  

Wanneer moet er worden ontsmet?
Als er zich recent een geval van COVID-19 heeft voorgedaan in uw bedrijf. Indien de persoon niet op het werk was 48 uur voor het zich voordoen van symptomen, is ontsmetting niet nodig. 

Welke producten gebruiken ?

  • Chloorwater (verdund "javel" 0,1% (10 ml javel in 1 l water)
  • Andere soort chloorwater bvb chloorxylenol (Dettol) , …
  • Elk ander ontsmettingsmiddel dat voldoende alcohol (ethanol, isopropanol, ...) bevat.

Wat ontsmetten ?

  • Deurklinken van de betrokken ruimte
  • WC's, wastafels, douches, in nabijheid van de betrokken ruimte. 
  • Elke ander oppervlak in ruimten waar samen gewerkt wordt (niet te vergeten de toetsen van printers, werkplaatsen met materiaal dat door meerdere personen gebruikt wordt - hiervoor kunnen doekjes met desinfecteringsmiddel worden gebruikt, of een microvezeldoek gedrenkt in de boven vermelde producten)
  • De tafels in de eetruimte.

Stoelen, muren, vloer, plafonds, liften, hoeven niet ontsmet te worden.

 

Moeten er bijzondere maatregelen of verwijdering uit bepaalde taken zijn bij zwangere werkneemsters ?
Alle gegevens die we in de wetenschappelijke literatuur terugvinden, wijzen erop dat een COVID-19-infectie bij zwangere vrouwen vergelijkbaar is met niet-zwangeren. Er zijn geen gegevens die erop wijzen dat besmetting met COVID-19 tijdens de zwangerschap een negatief effect heeft op de foetus en er zijn geen aanwijzingen voor overdracht van COVID-19 van moeder op baby tijdens de zwangerschap. Natuurlijk kan, net zoals bij elke persoon, de mogelijkheid van een ernstige infectie voor een zwangere persoon niet worden uitgesloten! 

De preventieve maatregelen die aan de algemene bevolking worden opgelegd, moeten uiteraard nauwgezet worden toegepast. De arbeidsarts kan, net zoals voor andere risico's, de zwangere werkneemster uitsluiten van bepaalde activiteiten: zoals bijvoorbeeld werk op spoedafdelingen of andere afdelingen die zich met de beheersing van het virus bezighouden, maar ook activiteiten in andere, niet-ziekenhuissectoren zoals thuiszorg, kinderdagverblijf etc. In de eerste plaats zouden zwangere werkneemsters indien mogelijk kunnen telewerken of werken op een manier die social distancing toelaat. Aarzel niet om uw arbeidsarts te raadplegen om hem aan te spreken over eventuele bezorgdheden over u of uw werkomstandigheden. 

 


Mag ik borstvoeding geven als ik een infectie met COVID-19 heb?
Er is geen contra-indicatie voor borstvoeding. COVID-19 is niet aangetoond in moedermelk. Aangeraden wordt om borstvoeding te geven met een mondmasker en met inachtneming van hygiënemaatregelen (handen wassen alvorens baby of borsten aan te raken, eigen borstkolf te gebruiken of fles en de borstkolf goed schoon te maken na gebruik). Omdat het wel mogelijk is om de baby te infecteren in uw nabijheid, valt het te overwegen om (gekolfde) voeding door een gezond persoon te laten geven.

                               

                                                                                                                              

Hoe gebruik ik op de juiste manier een mondmasker ?

Opzetten

  • Vooraf de handen wassen of insmeren met een alcohol-oplossing
  • Haal slechts één masker tegelijk uit de verpakking en pak het bij het centrale deel aan de buitenkant.
  • Respecteer de richting van het opzetten, d.w.z. ofwel volgens de vermelding op het masker of bij afwezigheid van een specifieke indicatie, de meest gewatteerde kant op het gezicht aanbrengen.
  • Breng het masker op het gezicht door het vast te houden aan de linten; de bovenste linten zijn geknoopt op het hoofd, de linten lager bij de nek voldoende uitrekken zodat men het masker goed kan ontvouwen en goed onder de kin kan plaatsen.


 

Het masker moet de neus, kin en mond bedekken. Het moet hermetisch worden aangebracht op het gezicht.

De rand van het masker goed aansluiten aan de neus om de waterdichtheid te verhogen en lekkage te beperken.

Het masker mag enkel gehanteerd worden aan de linten.
 

Afnemen

  • Het masker is het laatste beschermingsmiddel dat moet worden verwijderd.
  • Het moet worden verwijderd door het vast te houden aan de linten en verwijderd in de besmettelijke afvalstroom.
  • Na het verwijderen van het masker: was de handen grondig met zeep en water of gebruik een hydro-alcoholische oplossing.

 

Kan men een personeelslid dat geen masker wil dragen sanctioneren ? Indien ja, op welke manier ?

In sommige sectoren (horeca, commerciële centra, …) is het dragen van een mondmasker een verplichting voor het personeel (M.B. van 30 juni 2020 houdende de noodmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 in te perken). 

Voor elk ander bedrijf, wordt het thuiswerken aanbevolen. Indien het thuiswerken niet wordt toegepast, dan moet het bedrijf de nodige maatregelen nemen om maximaal het volgen van de social distancing-regels te kunnen garanderen. D.w.z. Een afstand van anderhalve meter tussen elke persoon.

Indien dit niet mogelijk is, moet het bedrijf andere maatregelen nemen om een niveau van bescherming te bieden dat op zijn minst gelijkwaardig is.

Dus, in situaties waarbij de anderhalve meterregel niet kan worden geëerbiedigd, en nadat alle andere maatregelen – organisatorisch en qua collectieve beschermingsmiddelen – genomen werden, kan het dragen van een mondmasker noodzakelijk worden als bijkomende maatregel. Een mondmasker is in zo’n geval dus verplicht.

De preventiemaatregelen worden op het niveau van de onderneming uitgewerkt met inachtneming van de regels van sociaal overleg. De onderneming informeert haar werknemers over deze maatregelen.

Vanuit dit kader kan de werkgever ook het niet-respecteren van regels sanctioneren. Het is raadzaam om hier na te gaan of het arbeidsreglement hier uitsluitsel biedt.

 

Welke voorkomingsmaatregelen wanneer men samen in een voertuig zit om van en naar het werk te gaan?

In sommige omstandigheden zullen werknemers samen in een voertuig zitten, bijvoorbeeld om naar een bouwwerf te gaan. 

Kan ik samen met een collega in een camionette zitten ? Ja, maar enkel als u social distancing kan verzekeren (1,5 m).

Bestaan er uitzonderingen ? Uitzonderingen worden enkel toegestaan indien er een grote noodzaak is en/of dringende redenen. Voorbeelden :

  • verplaatsingen tussen woonst en werkplaats
  • absoluut onvermijdelijke verplaatsingen (doktersbezoek, boodschappen, verplaatsingen naar de post, naar de bank, de apotheek, het benzinestation, kinderopvang of om kwetsbare personen, daklozen, ... te helpen) 
  • lichamelijke activiteiten in de buitenlucht (wandelen, jogging, fietsen), mits men social distancing in acht neemt.

Bijkomende maatregelen die u kan nemen :

  • Zorg ervoor dat er, voordat u op pad gaat, geen personen meegaan die symptomen vertonen. Wanneer dit het geval is, mag deze niet mee aan boord.
  • Laat een kleine opening (2 cm) in de voor- of achterruiten van het voertuig.


 

Ik werk in een wasserette, welke voorzorgsmaatregelen moet ik nemen bij het hanteren van vuile was? 
Ter herinnering: het virus wordt voornamelijk van persoon op persoon overgedragen via speekseldruppels die in de directe omgeving van de getroffen persoon worden uitgestoten. Bij het hanteren van vuile was linnen is dat niet het geval. 
In de door de landelijke autoriteiten vastgestelde procedures voor de behandeling van linnengoed van mensen met covid 19 worden geen speciale voorzorgsmaatregelen voorgeschreven, behalve het grondig wassen van de handen (drogen met papieren doekjes). Uiteraard kunnen wegwerphandschoenen worden gebruikt, zoals gebruikelijk is in de wasserij. Het dragen van handschoenen kan echter een vals gevoel van bescherming geven. Zelfs met handschoenen moet u uw handen goed blijven wassen en uw gezicht niet aanraken. Na het verwijderen van de handschoenen is het keer op keer uw handen wassen een essentiële maatregel!

 

Kan COVID-19 erkend worden als beroepsziekte of arbeidsongeval ?
Alle info hierover kan u terugvinden op de website van Fedris.

 

Heeft het zin om de lichaamstemperatuur van werknemers op te volgen?
In de zorgsector wordt aan heel veel medewerkers gevraagd hun lichaamstemperatuur twee maal per dag te nemen, omdat zij op de werkplaats (mogelijks) blootgesteld zijn aan covid-19 patiënten. Ook na nauw contact met een covid-19 positieve persoon vragen huisartsen aan hun patiënten om symptomen en lichaamstemperatuur op te volgen. De werknemer volgt dan zelf zijn lichaamstemperatuur op.

Het uitvoeren van een temperatuurcontrole op de werkplaats komt echter in conflict met de privacy van de werknemer. Bovendien moet de betrouwbaarheid van deze metingen in vraag worden gesteld. Resultaten kunnen vals positief beïnvloed zijn door bijvoorbeeld de fysieke activiteit die aan de meting voorafging. De inname van koortswerende medicatie kan dan weer tot een vals negatief resultaat leiden.

Bovendien is koorts slechts één van de symptomen. Keelpijn kan ook even goed het enige symptoom zijn …

Daarom is het in elk geval belangrijker dat werkgevers in de eerste plaats inzetten op preventieve maatregelen. Werknemers die ziek opstaan of symptomen vertonen die we in verband brengen met covid-19, worden verwacht niet naar de werkplaats te komen. Ook de andere maatregelen van afstand bewaren - handhygiëne, nies- en hoesthygiëne en omgevingshygiëne - vormen een belangrijke basis om verspreiding van het virus op de werkplaats tegen te gaan.

Conclusie:  lichaamstemperatuur meten bij werknemers die zich naar de werkplaats begeven is zeker niet de belangrijkste preventiemaatregel en dient met voorzorg te gebeuren. Het CPBW dient te worden geraadpleegd . Er zijn kosten aan verbonden. Privacy dient gegarandeerd. Er is ook het risico van aanraken van de thermometer door meerdere personen, wat dan weer besmettingsrisico kan opleveren. Belangrijker : Zorg eerder voor een degelijk preventief beleid en informeer maximaal dat medewerkers met symptomen , dus ook met andere  dan koorts, niet naar de werkvloer mogen komen. Zie daarvoor ook onze affiche ivm preventieve maatregelen.

 

 

Voor meer vragen en antwoorden verwijzen wij u graag door naar deze pagina van de overheid.