Mondmaskers en het Covid Safe Ticket: verplicht of niet?
Wetgeving 14 oktober 2021

Mondmaskers en het Covid Safe Ticket: verplicht of niet?

Momenteel zijn er heel wat vragen rond het gebruik van het mondmasker op het werk.  Ook rond de mogelijkheden om het Covid Safe Ticket te gebruiken bestaan heel wat vragen.  Het is voor iedereen moeilijk om het bos nog door de bomen te zien.  Daarenboven moet men er rekening mee houden dat er ook op regionaal vlak heel wat verschillen van toepassing zijn. Een overzicht.

Verplichting om het mondmasker te dragen?

  1. Voor de werknemer

Het dragen van een mondmasker wordt beschouwd als een belangrijke maatregel in de strijd om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken.  Het dragen van een mondmasker door een werknemer kan opgelegd worden door een wet.  Op vandaag bestaat er geen algemene wettelijke verplichting voor de werkgever en zijn personeel om een mondmasker te dragen. 

Daarentegen bestaat er voor de ondernemingen nog altijd de verplichting om tijdig passende preventiemaatregelen te nemen om de regels van de social distancing te garanderen en een maximaal niveau van bescherming te bieden.  Deze passende preventiemaatregelen zijn veiligheids- en gezondheidsvoorschriften en kunnen van materiële, technische of organisatorische aard zijn.  Deze voorschriften zijn opgenomen in de Generieke gids van de federale overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg om de verspreiding van COVID-19 op werk tegen te gaan.  Deze voorschriften kunnen nog aangevuld worden door maatregelen die op sectoraal- of ondernemingsniveau worden afgesproken. 

Hoewel de generieke gids van de overheid geen wettelijke verplichtingen met zich meebrengt, is de werkgever verplicht om toe te zien op de regels van de social distancing.  Dit betekent dat de werkgever zijn werknemers kan verplichten om een mondmasker te dragen indien de social distancing in de onderneming niet kan worden gewaarborgd.  Dergelijke maatregel is gebaseerd op de algemene wettelijke verplichting van de werkgever om, in uitvoering van de welzijnswet, de nodige maatregelen te treffen ter bevordering van het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk.  Indien de werkgever deze maatregelen niet naleeft, kan de overheid wel een sanctie opleggen.

De generieke gids zegt het volgende over de mondmaskers: “Het wordt sterk aanbevolen aan eenieder om de mond en de neus te bedekken met een mondmasker of elk ander alternatief in stof wanneer het onmogelijk is om de regels van social distancing na te leven.” In die situaties kan de werkgever, in overleg met het Comité voor preventie en bescherming op het werk, de mondmaskerdracht dus verplichten aan zijn werknemers. Immers, COVID-19 is nog steeds overal in de maatschappij aanwezig, de kans op besmetting op het werk blijft bestaan zolang we niet voldoende gevaccineerd zijn.

  1. Voor de burger

Voor de burger is er geen algemene verplichting meer om het mondmasker te dragen.   Vandaag wordt enkel nog sterk aanbevolen om de mond en de neus te bedekken met een mondmasker wanneer het onmogelijk is om de regels van de social distancing na te leven. 

Het dragen van een masker blijft echter verplicht voor iedereen (behalve bij kinderen onder de twaalf jaar) op volgende plaatsen en in volgende situaties:

  • Besloten ruimtes van openbaar vervoer, stations en luchthavens;
  • Besloten ruimtes van het georganiseerd collectief vervoer;
  • Inrichtingen en plaatsen waar activiteiten worden uitgeoefend waarbij de dienstverlener en de klant direct contact hebben of de afstand van 1,5 meter niet kan worden gegarandeerd voor minstens 15 minuten;
  • Tijdens bepaalde activiteiten zoals evenementen, culturele voorstellingen, sportieve wedstrijden, congressen die binnen worden georganiseerd met minstens 500 personen indien geen gebruik wordt gemaakt van het Covid Safe Ticket.

Voor Brussel en Wallonië gelden bepaalde uitzonderingen.  Zo blijft in Brussel een algemene mondmaskerplicht van toepassing in de publiek toegankelijke lokalen van bedrijven, en lokalen van de inrichtingen die behoren tot de cultuur-, feest- en sportsector.

  1. De Horeca

De algemene verplichting voor het personeel en de klanten om een mondmasker te dragen, werd op 1 oktober opgeheven.

Er blijven evenwel een aantal uitzonderingen bestaan.  Voor het personeel blijft een mondmasker verplicht:

  • bij het professioneel uitbaten van horeca-activiteiten bij evenementen, culturele en andere evenementen, sportieve wedstrijden en congressen die binnen worden georganiseerd (vanaf 500 personen);
  • wanneer de lokale overheden dit verplichten.  In Brussel bijvoorbeeld, wordt vanaf 15 oktober 2021 het Covid Safe Ticket ingevoerd. Het gebruik van het Covid Safe Ticket houdt in dat de klant geen horecavoorziening kan betreden zonder te beschikken over een Covid Safe Ticket, behalve in de buitenruimtes van horecavoorziening.  Voor de klant vervalt dan dus de verplichting om het mondmasker te dragen.  Het personeel zal wel nog een mondmasker moeten dragen.

Wat met het Covid Safe Ticket?

Het Covid Safe Ticket (CST) is een digitaal Europees Covid Certificaat die de houder toegang verleent tot een proef- en pilootproject of tot een massa-evenement.  Het CST kan worden gegenereerd voor de personen:

  • die gevaccineerd zijn tegen COVID-19;
  • een negatieve erkende PCR-test of een erkende snelle antigeentest hebben ondergaan;
  • of recent hersteld zijn van COVID-19 besmetting.

De personen die in het bezit zijn van een CST kunnen zonder beperkingen toegang krijgen tot een proefproject of tot een massa-evenement.  De organisatoren van deze evenementen kunnen het CST enkel gebruiken met het oog op het verlenen van de toegang tot dergelijk evenement. 

Om te vermijden dat dit aanleiding zou kunnen geven tot discriminatie of enig ander voor- of nadeel, is het gebruik ervan strikt gereglementeerd.   Het gebruik is enkel toegelaten tot massa-evenementen.  Het CST kan dus niet worden gebruikt door een werkgever om toegang te verlenen tot het werk of enig voordeel toe te kennen. Het Covid Safe Ticket kan dus niet toegepast worden op de arbeidscontext, ook niet in het bedrijfsrestaurant of in de sportzaal van het bedrijf. Het CST wordt enkel vereist voor de bezoeker van bepaalde plaatsen of evenementen.

In de strijd tegen de verspreiding van COVID-19 kan de overheid beslissen om het gebruik van het CST ook toe te laten in andere sectoren.  Zo heeft de Brusselse regering beslist om vanaf 15 oktober ook gebruik te maken van het CST in de horecasector, bij sport en fitnessclubs, discotheken en massa-evenementen die binnen worden georganiseerd vanaf 50 personen.