Bezoek voorafgaand aan de werkhervatting, versterkte focus op vroegtijdige en succesvolle re-integratie

Met het KB van 17 december 2025 werd het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting ingevoegd in hetzelfde hoofdstuk van de Codex Welzijn dat het formele re-integratietraject behandelt. Logisch, want het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting is vooral bedoeld met het oog op re-integratie. Het wil een drempelverlagende “informele re-integratie”-optie bieden naast het formele re-integratietraject.

De informele re-integratie mag men niet verwarren met het onderzoek bij werkhervatting  – enkel voor onderworpen werknemers na 4 weken afwezigheid wegens ziekte of ongeval  – dat ingepland moet worden wanneer de geplande  datum van werkhervatting gekend is om na te gaan of de werknemer bij geplande werkhervatting nog steeds geschikt is voor de activiteit die hij voordien uitoefende. Een informele re-integratie is typisch bedoeld wanneer de werknemer nog geen precieze datum van werkhervatting beoogt, bijvoorbeeld omdat de werknemer (of de werkgever) bezorgd is om zijn mogelijkheden voor werkhervatting.

Elke werknemer, of hij nu onderworpen is aan het verplichte gezondheidstoezicht of niet, kan zelf vragen om dit onderzoek, ongeacht de duur van zijn arbeidsongeschiktheid.

Maar ook de werkgever kan voortaan dit onderzoek aanvragen bij Cohezio, eveneens ongeacht de duur van de arbeidsongeschiktheid. Vroeger kon dit onderzoek in feite enkel worden gesuggereerd (niet aangevraagd) door de werkgever.  In de praktijk vroegen de werkgevers dit onderzoek reeds voor de wetswijziging frequent aan, om de haalbaarheid van een toekomstige werkhervatting na te gaan. Een wetsverandering was dus dringend nodig, en die is er nu dus gekomen met het KB van 17 december 2025.

Vanaf het ogenblik dat Cohezio de aanvraag van de werkgever ontvangt, wordt de werknemer door Cohezio uitgenodigd voor het onderzoek. De werknemer is niet verplicht om in te gaan op de uitnodiging. Voor alle duidelijkheid: het is dus niet zo dat de werknemer expliciet toestemming moet geven om dit onderzoek te laten doorgaan. De werknemer komt, of komt niet. In het laatste geval informeert de preventieadviseur-arbeidsarts de werkgever.

Tips:

• Wil je als werkgever een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting aanvragen? Toets dit best even af met de werknemer om te polsen of deze er voor open staat. Zo vermijd je dat hij niet komt opdagen. Dit kan eventueel tijdens het contactmoment met de ongeschikte werknemer.
• De kans dat de werknemer zal ingaan op de uitnodiging voor het onderzoek, zal groter zijn indien de arbeidsarts heeft geoordeeld dat hij over arbeidspotentieel beschikt.

Het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting is een laagdrempelig, informeel en vertrouwelijk gesprek  met de onafhankelijke preventieadviseur-arbeidsarts (PA-AA) tijdens de arbeidsongeschiktheid.

Het doel is om samen te bekijken wat de medische situatie is van de werknemer, welke drempels er zijn en of de werknemer klaar is om weer aan het werk, met inbegrip van eventuele aanpassingen om het werk haalbaar te hervatten na de periode van arbeidsongeschiktheid.

Is er nog geen werkhervatting in zicht? Ook dan kan dit gesprek met de PA-AA verhelderend zijn. De werknemer kan zijn (toekomstige) mogelijkheden, ideeën , zorgen en verwachtingen omtrent zijn werkhervatting op een informele en laagdrempelige manier verkennen. Wanneer de werkgever eventuele  aanbevelingen van de PA-AA ontvangt, geeft dat ook aan de werkgever meer duidelijkheid omrent (toekomstige) mogelijkheden, zorgen en verwachtingen.  Er zijn geen formele gevolgen, voor geen enkele partij.

Dergelijk gesprek heeft uiteraard niet tot doel om de arbeidsongeschiktheid van de werknemer te controleren ( = beoordelen of de afwezigheid van het werk door ziekte gewettigd is). De PA-AA mag immers geen controlegeneeskunde uitvoeren. Ook is de PA-AA, zoals steeds, gebonden aan het medisch beroepsgeheim.

Ook nieuw in de Codex  is de vermelding dat de PA-AA  naar aanleiding van het bezoek voorafgaand aan werkhervatting – mits toestemming van de werknemer –  overleg kan plegen met andere personen die kunnen bijdragen aan de re-integratie: denk maar aan de behandelend arts of de adviserend arts van het ziekenfonds , maar ook de Terug Naar Werk Coördinator en/of de begeleider van de diensten en instellingen van de Gewesten en Gemeenschappen (VDAB, Actiris, AVIQ), die nu ook expliciet vermeld staan in de wetgeving.

Indien nodig, kan de PA-AA beslissen de werkpost van de werknemer te “onderzoeken” met het oog op het nagaan van de mogelijkheden tot aanpassing van deze werkpost. Dit is dus een “onderzoek”, bijvoorbeeld op basis van overleg, gesprekken, risicoanalyses,… en dus niet noodzakelijk een “bezoek” aan de werkplaats.

De wetgeving vermeldt nu bovendien expliciet dat, als de gezondheidsproblematiek verband houdt met de psychosociale risico’s van het werk of met musculoskeletale risico’s op het werk – de 2 meest voorkomende oorzaken van arbeidsongeschiktheid -, de preventieadviseur-arbeidsarts zich bij dit onderzoek kan laten bijstaan door respectievelijk een preventieadviseur-psychosociale risico’s of een preventieadviseur-ergonoom.

Het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting bij de arbeidsarts heeft niets te maken met het vaststellen van een definitieve ongeschiktheid voor het overeengekomen werk: dat hoort immers bij het formele re-integratietraject.

Het “bezoek” heeft een informeel karakter:

• Er wordt geen formele beslissing genomen omtrent de geschiktheid of ongeschiktheid van de werknemer voor zijn overeengekomen werk
• Er is geen formele verplichting tot aanbevelingen vanwege de PA-AA. Het kan ook een vrijblijvend gesprek zijn. Indien de PA-AA aanbevelingen formuleert, is de werkgever niet verplicht (maar wel toegelaten) om een formeel re-integratieplan of gemotiveerd verslag op te stellen.

Het bezoek voorafgaand aan de werkhervatting is dus een informeel gesprek zonder formele verplichtingen. Precies daarom kan de informele re-integratie zo effectief zijn. Iets dat niet verplichtend is en een zekere vrijheid toelaat (en minder administratie ! ), kan soms verbazend goed motiverend werken!

Dit onderzoek kent verschillende voordelen voor de werknemer:

• Vrijblijvend: De werknemer kan zelf het initiatief nemen om dergelijk gesprek aan te vragen. Hij/zij is hiertoe niet verplicht.
• Laagdrempelig: De werknemer kan zijn bezorgdheden bespreken op een laagdrempelige wijze en in een vertrouwelijke context.
• Informatie: De werknemer kan geïnformeerd worden omtrent de mogelijkheden in kader van een eventuele werkhervatting, indien dit opportuun blijkt op dat moment.
• Begeleiding: Meerdere onderzoeken kunnen opeenvolgend worden voorzien, indien de werknemer hier behoefte aan heeft tijdens de arbeidsongeschiktheid.
• Anonimiteit: Dit gesprek kan volledig anoniem plaatsvinden, als de werknemer niet wilt dat de werkgever hiervan op de hoogte is.
• Werkhervatting – eventueel deeltijds – is financieel voordeliger voor de werknemer ten opzichte van ziekteverlof. Een aangepaste werkhervatting zal ook leiden tot een betere algemene gezondheid  en integratie in de maatschappij.

Ook voor de werkgever zijn heel wat voordelen gekoppeld aan dergelijk onderzoek:

• Flexibiliteit: Dit onderzoek biedt de werkgever de mogelijkheid om tijdig inzicht te krijgen in de werkhervattingsmogelijkheden van de werknemer.
• Informatie: De werkgever wordt geïnformeerd over de eventuele noodzaak van aanpassingen op de werkplek, wat bijkomend kan helpen om toekomstige afwezigheden te voorkomen.
• Geen verplichting: Er zijn geen verplichtingen verbonden aan dit onderzoek voor de werkgever. De aanbevelingen zijn optioneel, wat de werkgever ruimte geeft om te beslissen of en hoe deze aanbevelingen worden opgevolgd.
• Voltallige teams: door een werkhervatting kan de werkgever potentieel personeelstekorten aanvullen, potentieel meer klanten bedienen,…

Met de wetswijziging krijgt ook de werkgever de mogelijkheid om een bezoek voorafgaand aan de werkhervatting aan te vragen.

Tijdens dit vertrouwelijk gesprek / bezoek kan de werknemer op laagdrempelige wijze informatie inwinnen bij de PA-AA en kunnen er optioneel aanbevelingen rond werkpostaanpassingen en/of aangepast of ander werk worden geformuleerd om de terugkeer naar het werk te vergemakkelijken. Zo wil de wetgever opnieuw een menselijkere, vroegtijdigere en beter aangepaste werkhervatting bevorderen. Cohezio adviseert dan ook om volop gebruik te maken van deze mogelijkheid.

Kleine kanttekening: indien er arbeidspotentieel bleek bij de bepaling vanaf 8 weken arbeidsongeschiktheid, is de werkgever met 20 of meer werknemers steeds verplicht om een formele re-integratie aan te vragen uiterlijk 6 maanden na het begin van de arbeidsongeschiktheid van de werknemer. Maar uiteraard is het net de bedoeling om géén 6 maanden te wachten voor een werkhervatting. Door middel van de informele re-integratie zal net getracht worden om de werknemer zo snel als mogelijk te laten hervatten, bijvoorbeeld door middel van halftijdse / deeltijdse werkhervatting  (= meestal de gemakkelijkste manier), zonder enige formele verplichtingen.