AI leest de veiligheidsinformatiebladen, de expert beslist

In veel bedrijven lijkt de kast met chemicaliën al snel op een bibliotheek zonder catalogus. Tientallen, soms honderden producten, elk met een eigen veiligheidsinformatieblad (VIB), het officiële document dat alles bevat wat men over een product moet weten, waaronder: de gevaren, de opslagwijze, de te nemen voorzorgsmaatregelen en de stoffen waaruit het bestaat.

Het probleem? Deze bladen zijn lang, technisch en veranderen soms van de ene op de andere dag, zodra nieuwe wetenschappelijke gegevens een nieuwe classificering vereisen. Het doorploegen van een volledige chemische inventaris, per product, per stof, is een gigantische klus voor onze experts.

Elke risicoanalyse begint echter met deze essentiële stap: het identificeren van de gevaren. Voor chemische producten betekent dit dat de inventaris van de in het bedrijf gebruikte producten en de bijbehorende veiligheidsinformatiebladen (VIB’s) grondig moeten worden doorgenomen. Deze uitdaging wilden we aangaan met EmilIA.

EmilIA is een tool die gebruikmaakt van artificiële intelligentie om de VIB’s voor ons te lezen, of beter gezegd: om de zaken zo goed mogelijk voor te bereiden voor onze experts het verder overnemen. Het markeert de essentiële punten van elk blad, controleert de door ons aangegeven informatie in specifieke officiële regelgevende en wetenschappelijke databases, zoals ECHA (het Europees Agentschap voor chemische stoffen), REACH (de Europese verordening inzake chemische stoffen) en SEVESO (de regels voor risicovolle industriële locaties), en stelt een duidelijke samenvatting op.

In de praktijk krijgen we de VIB’s van een klant in PDF-formaat aangeleverd. EmilIA leest ze, analyseert ze, vergelijkt de informatie met de geldende regelgeving en stelt een gestructureerd rapport op met tevens een overzichtstabel, terwijl de gegevens van de klant veilig op onze eigen servers worden bewaard.

De expert start niet met een leeg blad en krijgt een solide basis aangereikt: de in de veiligheidsinformatiebladen gesignaleerde inconsistenties, de gevaren van elke stof, de geschikte blusmiddelen, de aanbevolen beschermingsmiddelen, of zelfs de blootstellingsgrenswaarden die moeten worden nageleefd, volgens de codex welzijn op het welzijn. EmilIA kan zelfs de link maken met het gezondheidstoezicht.

Ook vandaag de dag gaat in veel bedrijven het grootste deel van de beschikbare tijd naar het opstellen van de inventaris, waardoor er nauwelijks tijd overblijft voor de risicoanalyse zelf. Het opstellen van een inventaris is echter slechts een voorbereidende stap.

Het resultaat: een taak die voorheen enorm veel tijd kostte aan lezen en kruiscontroles, kan nu veel sneller worden voorbereid, met een detailniveau dat handmatig niet altijd haalbaar zou zijn.

Het beheer van chemische risico’s is een dynamisch proces: regelgeving verandert, wetenschappelijke kennis neemt toe, inventarissen veranderen. Dankzij AI kunnen we dit tempo bijhouden zonder aan nauwkeurigheid in te boeten, door voor elke stof de meest actuele informatie te verzamelen en tegelijkertijd een duidelijk en beknopt overzicht te bieden van de gevaren die bij de klant aanwezig zijn.

Dat is ongetwijfeld het belangrijkste punt: EmilIA vervangt de hygiënist niet, maar ondersteunt hem of haar. De tool inventariseert, vat de gevaren samen en rangschikt ze, maar het is de expert die verantwoordelijk blijft voor de uiteindelijke analyse. Die controleert elk resultaat en voegt toe wat alleen praktijkervaring kan bieden: gezond verstand, nuance en kennis van concrete werksituaties.

„Het doel van EmilIA is niet om de expert te vervangen, maar om hem of haar te helpen meer tijd te besteden aan analyse, advies en preventie.” Emilie de Mûelenaere, Senior consultant bij Modyva

Zin om hierover te praten? Kom dan naar FestIA, op 15 oktober in Bergen, om meningen uit te wisselen over EmilIA en de concrete toepassingen van AI ten dienste van preventie.