Waarom een gesprek altijd wint van een AI-algoritme

Aandacht voor mentale gezondheid op het werk is en blijft een belangrijk thema. Eind juni 2026 publiceerde Co-Prev, de koepelorganisatie van de tien Belgische externe diensten voor preventie en bescherming op het werk, de cijfers van al haar leden, waaronder Cohezio, over psychosociale risico’s op het werk.

Zo behandelden de preventieadviseurs psychosociale aspecten van alle preventiediensten samen 24.669 dossiers in 2025. Dit is een stijging van 3,5% ten opzichte van 2024. Volgens Co-Prev weerspiegelt dit een groter bewustzijn van psychosociale risico’s in organisaties en een grotere maatschappelijke aandacht voor psychosociale thema’s als respect, inclusiviteit en psychologische veiligheid. Het geeft ook aan dat werknemers vaker bereid zijn om professionele begeleiding te zoeken wanneer ze op het werk met psychosociale problemen te maken krijgen.

De problemen waarmee werknemers bij de preventieadviseurs psychosociale aspecten terechtkomen, lopen sterk uiteen. Zo zochten 14.392 werknemers hulp bij conflicten en pesterijen, namen 5.464 werknemers contact op voor stress of burn-out, en deden 125 werknemers dat vanwege alcohol- of druggebruik met impact op het werk. Voegen we daar binnenkort een nieuw thema aan toe?

Artificiële intelligentie verovert in snel tempo de werkvloer. AI helpt medewerkers informatie sneller te verwerken, teksten op te stellen, analyses uit te voeren en repetitieve taken te automatiseren. Toch verschijnen er steeds meer signalen dat de voortdurende interactie met AI ook nieuwe psychosociale uitdagingen met zich meebrengt. In verschillende recente getuigenissen spreken werknemers over een gevoel van mentale overbelasting, cognitieve vermoeidheid en een voortdurende druk om steeds sneller en productiever te werken door het gebruik van AI. Sommige auteurs spreken zelfs van een nieuw fenomeen: AI-burn-out.

Hoewel AI vaak wordt voorgesteld als een hulpmiddel dat werk eenvoudiger maakt, kan het ook leiden tot een constante informatie- en beslissingsstroom voor onze hersenen. Medewerkers moeten AI-output controleren, bijsturen, interpreteren en tegelijkertijd hun eigen expertise blijven inzetten. Dit kan gevoelens van mentale uitputting versterken, zeker wanneer organisaties onvoldoende aandacht besteden aan de menselijke impact van deze technologische evolutie.

Tegelijk biedt AI ook interessante mogelijkheden voor de preventie van psychosociale risico’s. Volgens een recent discussiedocument van EU-OSHA kunnen AI-toepassingen bijdragen tot een veiligere en gezondere werkomgeving door risico’s sneller te detecteren, blootstellingen te monitoren en preventieve acties beter te ondersteunen. Slimme systemen kunnen bijvoorbeeld signalen van overbelasting helpen identificeren, welzijnsdata analyseren of preventieadviseurs ondersteunen bij het verzamelen van informatie. De Europese AI Act benadrukt daarbij wel dat veiligheid en welzijn centraal moeten staan, en dat AI-toepassingen niet mogen uitgroeien tot instrumenten voor permanente controle of monitoring van werknemers.

Net daar ligt een belangrijke uitdaging voor de toekomst van psychosociaal welzijn op het werk. Hoe intelligent technologie ook wordt, menselijke ondersteuning blijft essentieel.

Elk jaar stemmen de belanghebbenden van WFMH over een thema, dat de organisatie vervolgens publiceert. Voor 2026 is het thema: “Lived experiences heard: real voices, real change” (vrij vertaald: geleefde ervaringen gehoord, echte stemmen, echte verandering).

Een echte transformatie in psychosociaal welzijn op het werk begint bij het bespreekbaar maken van de uitdagingen die mensen ervaren. Luisteren naar ervaringen is meer dan een daad van empathie; het is de katalysator voor een betekenisvol beleid, het doorbreken van stigma’s en het opbouwen van werkelijk inclusief preventiebeleid met aandacht voor empowerment en veerkracht.

Een algoritme kan signalen detecteren, maar het kan geen vertrouwensrelatie opbouwen, nuances begrijpen of emoties op dezelfde manier opvangen. Wanneer medewerkers te maken krijgen met stress, conflicten, grensoverschrijdend gedrag of psychische kwetsbaarheid, blijft het gesprek met een mens vaak de belangrijkste stap naar herstel en ondersteuning.

Laat dit nu juist de dagdagelijkse praktijk én de missie van onze preventieadviseurs psychosociale aspecten zijn, die zich elke dag op discrete wijze inzetten voor het welzijn op het werk.

Ook de cijfers tonen dit aan: 59% van de dossiers van alle externe preventiediensten werd na één gesprek afgerond. In het eerste gesprek staan een warm onthaal, opvang en een luisterend oor centraal, samen met het erkennen van emoties en advies dat de eigen veerkracht versterkt.

In totaal werd 95% van alle dossiers op informele wijze aangepakt, dat wil zeggen via één gesprek, enkele ondersteunende gesprekken, een gesprek met een derde partij binnen de organisatie, of begeleide bemiddeling tussen meerdere partijen. Een informele aanpak geniet dan ook de voorkeur boven de formele procedure: ze laat toe snel te schakelen en flexibel, op maat van de situatie, te werk te gaan.

De uitdaging voor organisaties bestaat er niet in om te kiezen tussen mens of technologie, maar om beide op een doordachte manier te combineren. AI kan preventie versterken, maar mentaal welzijn vraagt uiteindelijk om iets wat geen enkel algoritme volledig kan vervangen: oprechte menselijke aandacht en, in bepaalde situaties, professioneel advies.

Heb jij of een medewerker binnen jouw organisatie nood aan een psychosociaal ondersteunend gesprek? Aarzel niet om een afspraak in te plannen bij één van onze preventieadviseurs psychosociale aspecten via fos@cohezio.be of +32 2 533 74 44.

Wil je ook binnen jouw organisatie verder bouwen aan psychosociaal welzijn? Bij băo academy, ons coaching- en opleidingscentrum, vind je een ruim aanbod aan opleidingen en coaching rond psychosociale gezondheid op het werk.

• Persbericht Co-Prev, 30 juni 2026
• “25.000 aanvragen voor psychosociale hulp op het werk in 2025: een record in België” – co-prev.be
• World Federation for Mental Health
• “L’IA a explosé mon cerveau: le nouveau burnout lié à l’IA”
• EU-OSHA, discussiedocument over AI-systemen, werkgerelateerde gezondheid en veiligheid, en de Artificial Intelligence Act