Bescherm je tegen de griep, op kantoor en onderweg

De griep is te herkennen aan de plotse uitbraak van de eerste symptomen. In enkele uren ga je van “alles goed” naar “ik moet me leggen”. De typische symptomen:

• koorts die plotseling optreedt;
• hoest, meestal droge;
• hoofdpijn;
• spier- en gewrichtspijn;
• extreme vermoeidheid en een algemeen gevoel van onbehagen.

Daarnaast kan je ook last hebben van keelpijn en een loopneus. Een verkoudheid daarentegen ontwikkelt zich geleidelijk en kent een veel milder verloop.

De eerste klachten verschijnen gemiddeld twee dagen na de besmetting, maar soms ook al na één dag of pas na vier dagen. De meesten zijn een week later al genezen, al kan de hoest nog twee weken of langer aanhouden.

Niet alle griepsoorten zijn hetzelfde. Sommige verlopen zonder enige klachten; volgens studies gaat het om ongeveer 15% van de infecties. Andere zijn veel minder ernstig, vooral bij gevaccineerde personen.

Omgekeerd kan griep ook leiden tot complicaties zoals pneumonie (longontsteking), bronchitis, otitis (oorontsteking) of myocarditis, een ontsteking van de hartspier die het risico op hart- en vaatziekten verhoogt.

Raadpleeg daarom onmiddellijk een arts bij ademhalingsmoeilijkheden, pijn of druk op de borst, plotselinge duizeligheid, verwardheid, aanhoudend braken, of als de symptomen sterker terugkeren nadat je een periode van verbetering hebt ervaren. Overdag kan je bellen naar je huisarts. Is het nacht of weekend? Bel dan naar 1733 om de dokter van wacht te spreken. Bel 112 bij een levensbedreigende noodsituatie.

Behoor je tot een risicogroep omdat bijvoorbeeld je immuunsysteem ernstig verzwakt is? Neem dan zo snel mogelijk contact op met je huisarts. Soms kan een antivirale behandeling worden opgestart, idealiter binnen de 48 uur na de eerste symptomen.

Het virus kan enkele uren tot ongeveer twee dagen overleven op een deurklink of een bureau, afhankelijk van de temperatuur, de luchtvochtigheid en het materiaal. Je hoeft dit oppervlak maar aan te raken gevolgd door je ogen, neus of mond om het virus op te lopen.

Alles steeds schoonhouden is echter onmogelijk. Er zullen altijd bacteriën achterblijven. Het belangrijkste is dat je handen proper zijn.

Was je handen 40 tot 60 seconden lang met water en zeep, en steeds:

• voor een maaltijd of tussendoortje;
• nadat je naar het toilet bent geweest;
• na het hoesten;
• wanneer je handen zichtbaar vuil zijn;
• aan het begin en einde van de werkdag.

Je handen 20 à 30 seconden inwrijven met handalcohol biedt een goed alternatief als er geen water in de buurt is. Handalcohol werkt echter niet als je handen zichtbaar vuil zijn. Buiten de muren van een zorginstelling is het vaak niet nodig om je handen te ontsmetten. En vergeet ook niet om je gsm regelmatig schoon te maken.

Positief aan een besmet oppervlak is dat het virus kwetsbaar is. Zeep en alcohol maken er korte metten mee. Het heeft dus geen zin om de muren te ontsmetten of allerlei producten te verstuiven. Beter is het om alles wat door veel mensen wordt aangeraakt schoon te maken en eventueel te ontsmetten. Denk daarbij aan:

• deurklinken, lichtschakelaars en liftknoppen;
• gedeelde toetsenborden, muizen en koptelefoons;
• de vergadertafels, de kopieermachine en de koffieautomaat;
• kranen en spoelknoppen.

Reinig de oppervlakken eerst met water en een schoonmaakproduct. Ga je ze daarna ook ontsmetten? Respecteer dan de aangegeven inwerktijd en controleer via het etiket of het product in België is toegelaten en of het weldegelijk virussen doodt. Niet alle producten zijn immers virusdodend.

Het griepvirus wordt vooral overgedragen via kleine druppeltjes die vrijkomen bij het hoesten, niezen of praten. In een afgesloten vergaderzaal blijven ze in de lucht hangen. Een goede verluchting vermindert het risico.

De codex over het welzijn op het werk biedt een richtlijn. In werklokalen moet de CO₂-concentratie gewoonlijk lager zijn dan 900 ppm (delen per miljoen), of moet de lucht worden ververst aan een minimum ventilatiedebiet van 40 m³ per uur per aanwezige persoon. Als de werkgever echter op basis van de risicoanalyse kan aantonen dat hij de verontreinigingsbronnen zoveel mogelijk heeft beperkt door bijvoorbeeld het gebruik van chemische of biologische middelen, wordt de grenswaarde verhoogd tot 1.200 ppm, of 25 m³ per uur per persoon. Een CO₂-detector laat snel zien of er in een ruimte voldoende frisse lucht is.

Andere goede reflexen:

• hoest of nies in een papieren wegwerpzakdoek of in de holte van je elleboog, en was daarna je handen;
• blijf thuis als je te ziek bent om te werken;
• Vraag telewerk aan eens de acute fase voorbij is, neem via videoconferentie deel aan je vergaderingen of draag tot ten minste vijf dagen na het begin van de symptomen een mondmasker wanneer je in contact komt met anderen, zeker als het om kwetsbare personen gaat.

In een openbaar vervoermiddel zitten veel mensen in dezelfde afgesloten ruimte en worden handgrepen en stangen massaal gebruikt. Raak je gezicht niet aan tijdens de rit en was je handen zodra je aankomt op je bestemming. Heb je symptomen of behoor je tot een risicogroep? Draag dan een mondmasker op drukbezochte plaatsen.

In de winter monitoren de Belgische autoriteiten de verspreiding van luchtweginfecties aan de hand van een kleurcode. Toen in januari 2026 code oranje gold, bevolen ze iedereen ouder dan 18 jaar om een mondmasker te dragen tijdens verplaatsingen met het openbaar vervoer. De geldende code wordt gepubliceerd door de FOD Volksgezondheid.

Voor de gezondheidsautoriteiten blijft vaccinatie de beste bescherming. De Hoge Gezondheidsraad beveelt vaccinatie in de eerste plaats aan voor volwassenen van 65 jaar en ouder, personen met een chronische aandoening (bijvoorbeeld aan het hart, de longen of de nieren, of diabetes), zwangere vrouwen, bewoners van instellingen, zorgpersoneel en naasten die onder hetzelfde dak wonen als een risicopersoon.

Laat je bij voorkeur in oktober of november vaccineren. De bescherming treedt tien à vijftien dagen na de injectie in werking. Artsen en apothekers mogen het vaccin voorschrijven en toedienen.

Het vaccin biedt geen 100% bescherming en de werkzaamheid ervan varieert per seizoen. Het biedt echter wel een gedeeltelijke bescherming tegen de infectie en de complicaties daarvan. Vaak word je niet of veel minder ziek.

De griep komt elke winter weer terug, maar mag geen vrij spel krijgen. Een tijdige vaccinatie, schone handen, een goed verlucht kantoor en thuisblijven als je ziek bent: ook deze maatregelen beschermen de meest kwetsbare collega’s.

Wil je een griepvaccin aanbieden aan jouw werknemers? Cohezio organiseert je vaccinatiecampagne van A tot Z. Meer informatie

• Vivalis / Sciensano, oversterfte tijdens de winter 2024-2025: https://www.vivalis.brussels/sites/default/files/uploads/Flash%20Maladies%20Infectieuses%20Infectieziekten/Januari%202026%20-%20Nieuwsflash%20Infectieziekten.pdf
• FOD Werkgelegenheid, binnenluchtkwaliteit: https://werk.belgie.be/nl/news/nieuwe-regels-voor-de-kwaliteit-van-de-binnenlucht-werklokalen
• FOD Volksgezondheid, basisaanbevelingen RMG: https://www.health.belgium.be/nl/nieuws/2025-1-persmededeling-risk-management-group-het-waarschuwingsniveau-luchtweginfecties-verhoogt-code-oranje
• FOD Volksgezondheid, voorbeeld van een toelatingsakte voor biociden (FR): https://docs.health.belgium.be/BE2024-0023-02-01.pdf
• La Libre, code oranje januari 2026 (FR): https://www.lalibre.be/planete/sante/2026/01/15/le-niveau-dalerte-pour-les-infections-respiratoires-passe-en-code-orange-QTKCXIJDKFAD7MGBOT6NCY4ZBE/
• Nummer 1733 (FR): https://www.lespecialiste.be/fr/actualites/le-numero-1733-pour-les-medecins-de-garde-encore-trop-peu-connu-du-grand-public.html